De Wawel is de heuvel aan de Wisła waar Krakau begonnen is. Ruim vijf eeuwen lang was dit het politieke en religieuze hart van Polen: hier woonden de koningen, hier werden ze gekroond en hier liggen ze begraven. Wie voor het eerst in Krakau is komt er sowieso, maar juist op de Wawel valt er meer te doen dan de meeste bezoekers denken. Het is geen museum met één ingang en één kaartje, maar een terrein met twee volledig gescheiden organisaties, een kathedraal en een kasteel, die elk hun eigen kassa, hun eigen tickets en hun eigen regels hebben. Wie dat vooraf weet, bespaart zichzelf een hoop tijd in de verkeerde rij. Op deze pagina zetten we op een rij wat er te zien is, wat gratis is en waar je een kaartje voor nodig hebt.
De Wawel bezoeken
Gratis en betaald op de Wawel
Naar boven lopen kost niets. De heuvel zelf, de oprit langs de bastions en de grote arcadenbinnenplaats van het kasteel zijn vrij toegankelijk, dagelijks tot een uur of acht in de avond. Het uitzicht over de rivier is prachtig en de binnenplaats met zijn drie verdiepingen aan galerijen geldt als een van de mooiste renaissancehoven ten noorden van de Alpen.
Betalen doe je pas voor wat er binnen te zien is. Het kasteel verkoopt aparte kaartjes per route, de kathedraal heeft een eigen kaartje bij een eigen kassa en ook de drakengrot en de uitkijktoren staan los. Er bestaat dus geen combikaart voor de hele Wawel; wie alles wil zien, koopt al snel vier of vijf losse tickets. Bepaal daarom vooraf wat je echt wilt zien.
Het koninklijk kasteel
Het kasteel deelt zijn tentoonstellingen tegenwoordig in per verdieping in plaats van per thema. Op de eerste verdieping zie je de privévertrekken van de koningen en het porseleinkabinet, op de tweede de representatieve staatsiezalen met de beroemde Vlaamse wandtapijten en de Turkse veldtenten die na het ontzet van Wenen zijn buitgemaakt. Een gecombineerd kaartje voor beide verdiepingen is inclusief audiogids en toegang tot de koninklijke tuinen, en daar ben je ongeveer twee uur mee bezig.
Daarnaast zijn er losse tentoonstellingen. In de Kroonschatkamer ligt de Szczerbiec, het kroningszwaard waarmee vrijwel alle Poolse koningen zijn ingehuldigd; in het aangrenzende arsenaal hangen wapens en harnassen. Onder het kasteel laat de expositie Verloren Wawel zien wat er van de oudste bebouwing is teruggevonden, met de resten van de romaanse Sint-Gereonkerk. Let op: de oude ticketnamen die je in veel reisgidsen tegenkomt bestaan niet meer.
De kathedraal en de koningsgraven
De kathedraal hoort niet bij het museum. Het is een gewone parochiekerk, met een eigen kaartje dat je aan de kassa tegenover de ingang koopt. Naar binnen om te bidden is gratis; wie als toerist rondkijkt, betaalt. Dat ene kaartje geeft toegang tot de klokkentoren, de koninklijke grafkelders en het kathedraalmuseum.
Vanaf 1320 werden hier de Poolse koningen gekroond, bijna vier eeuwen lang, tot in 1734. In de krypten liggen naast de vorsten ook de nationale helden die Polen later is gaan tellen: Tadeusz Kościuszko, de dichters Adam Mickiewicz en Juliusz Słowacki, maarschalk Piłsudski en generaal Sikorski. De meest recente en meest omstreden begrafenis was die van president Lech Kaczyński en zijn vrouw in 2010, wat in Polen tot flinke discussie leidde over wie een plaats op de Wawel verdient.
De Sigismundkapel en de grote klok
Van buiten valt meteen de vergulde koepel op. Daaronder zit de Sigismundkapel, tussen 1519 en 1533 gebouwd door de Florentijn Bartolomeo Berrecci in opdracht van koning Zygmunt de Oude, en algemeen beschouwd als het mooiste stuk Italiaanse renaissance dat ten noorden van de Alpen bewaard is gebleven. Het is de grafkapel van de laatste drie Jagiellonen.
In de hoge noordelijke toren hangt de Zygmunt, de beroemdste klok van Polen. Hij werd in 1520 in Krakau gegoten door de Neurenbergse klokkengieter Hans Behem en luidde voor het eerst in juli 1521. De klok zelf weegt ruim negenduizend kilo; met de eiken ophanging en de klepel erbij kom je op zo’n twaalfeneenhalve ton. Er zijn twaalf klokkenluiders nodig om hem in beweging te krijgen en hij klinkt maar een handvol keren per jaar, bij de grootste kerkelijke en nationale feestdagen. Je kunt hem via een steile houten trap van dichtbij bekijken; dat is meteen de enige plek in de kathedraal waar je mag fotograferen.
De drakengrot en de vuurspuwende draak
Aan de rivierkant van de heuvel ligt de Smocza Jama, de drakengrot uit de legende. Je daalt er via honderdvijfendertig steile treden in af en loopt daarna ruim tachtig meter door de kalksteengrot naar buiten, waar je aan de kade weer bovengronds komt. De grot is alleen in het zomerhalfjaar open, ruwweg van eind april tot eind oktober, en het kaartje is los te koop of onderdeel van een langere route langs de verdedigingsmuren.
Buiten bij de uitgang staat Smok Wawelski, de bronzen draak die beeldhouwer Bronisław Chromy in 1972 maakte. Een jaar later kreeg het beeld een gasinstallatie en sindsdien spuwt de draak echt vuur, ongeveer om de tien minuten, dag en nacht en het hele jaar door. Daar heb je geen kaartje voor nodig, want het beeld staat op de openbare kade. Het verhaal achter de draak lees je op onze startpagina.
Praktisch
Koop je kaartjes online, zeker in het hoogseizoen. Het kasteel werkt met dagelijkse bezoekerslimieten en met tijdvakken: op je ticket staat een tijdstip en wie meer dan tien minuten te laat is, wordt niet meer toegelaten. Individuele bezoekers kunnen tot vier weken vooruit boeken. Op maandag is een deel van de tentoonstellingen tussen tien en vier gratis te bezoeken, maar het aantal kaarten is beperkt, ze zijn niet te reserveren en welke tentoonstellingen meedoen wisselt per seizoen; vraag het aan de kassa.
Tassen groter dan ongeveer vijfendertig bij vijfentwintig bij vijftien centimeter moeten naar de garderobe, net als paraplu’s en kinderwagens. Fotograferen mag in het kasteel zonder flitser en zonder statief, maar in de kathedraal is het verboden, op de klokkentoren na. Houd voor de kathedraal je schouders bedekt.
De Wawel staat ook beschreven bij onze bezienswaardigheden in Krakau en het Wawelmuseum bij de musea in Krakau.
Veelgestelde vragen over de Wawel
-
Is er één kaartje voor de hele Wawel?
Nee. Het kasteel en de kathedraal zijn twee losse organisaties met elk hun eigen kassa, en binnen het kasteel is bovendien elke route apart beticket. Wie alles wil zien koopt al snel vier of vijf kaartjes.
-
Kost het geld om de Wawelheuvel op te lopen?
Nee. De heuvel, de oprit en de grote arcadenbinnenplaats van het kasteel zijn vrij toegankelijk tot een uur of acht in de avond. Je betaalt alleen voor wat er binnen te zien is.
-
Wanneer is de Wawel gratis te bezoeken?
Op maandag zijn geselecteerde tentoonstellingen van het kasteel tussen tien en vier gratis. Het aantal kaarten is beperkt, ze zijn niet te reserveren en welke tentoonstellingen meedoen wisselt per seizoen; vraag het aan de kassa.
-
Hoeveel tijd heb je nodig voor de Wawel?
Voor de eerste en tweede verdieping van het kasteel ongeveer twee uur. Wil je daarnaast de kathedraal met de grafkelders en de klokkentoren doen, reken dan op een halve dag voor de hele heuvel.
-
Moet je tickets voor het Wawelkasteel vooraf boeken?
In het hoogseizoen wel. Er gelden dagelijkse bezoekerslimieten en de kaartjes hebben een vast tijdvak: wie meer dan tien minuten te laat is wordt niet meer toegelaten. Individuele bezoekers kunnen tot vier weken vooruit boeken.
-
Mag je fotograferen op de Wawel?
In het kasteel wel, zonder flitser en zonder statief. In de kathedraal is fotograferen verboden, met één uitzondering: bij de Sigismundklok mag het wel.
-
Is de drakengrot het hele jaar open?
Nee, alleen in het zomerhalfjaar, ruwweg van eind april tot eind oktober. Je daalt af over honderdvijfendertig steile treden en het is eenrichtingsverkeer, dus niet geschikt voor rolstoelen.
-
Spuwt de draak van Krakau echt vuur?
Ja. Het bronzen beeld van Bronisław Chromy uit 1972 kreeg een jaar later een gasinstallatie en spuwt sindsdien ongeveer om de tien minuten vuur, dag en nacht en het hele jaar door. Het staat op de openbare kade, dus je hebt er geen kaartje voor nodig.